امور حقوقی خانواده و طلاق
زمان مطالعه
۱۰ دقیقه
وقتی اعضای یک خانواده در دو کشور زندگی میکنند، جدایی و اختلاف خانوادگی میتواند خیلی سریع به یک پرونده پیچیده و حساس تبدیل شود. یکی از پرسشهای مهم این است: اگر فرزند در تورنتو با مادر زندگی کند، مادر در انتاریو پرونده خانوادگی باز کند، و پدر به دلیل پرونده مهریه و ممنوعالخروجی در ایران گرفتار شده باشد، پدر چه کار میتواند انجام دهد؟
در بسیاری از پروندهها، پاسخ این است که پدر باید همزمان در دو مسیر حقوقی اقدام کند: یک مسیر در انتاریو برای حفظ حقوق مربوط به فرزند، و یک مسیر در ایران برای رسیدگی به مهریه و رفع یا مدیریت آثار ممنوعالخروجی.
اگر فرزند در چند سال گذشته با مادر در تورنتو زندگی کرده باشد، ممکن است دادگاه انتاریو صلاحیت رسیدگی به موضوعات مربوط به حضانت، زمان فرزندپروری و مسئولیت تصمیمگیری را داشته باشد. در عین حال، دادگاه انتاریو معمولاً نمیتواند مستقیماً ممنوعالخروجی صادرشده در ایران را لغو کند یا دادگاه ایران را مجبور کند که اجازه خروج به پدر بدهد. این بخش از مشکل معمولاً باید در ایران و با کمک وکیل ایرانی پیگیری شود.
اگر با چنین اختلاف خانوادگی فرامرزی روبهرو هستید، نباید وقت را از دست بدهید. سکوت، پاسخ ندادن، یا از دست دادن مهلتها میتواند باعث شود دادگاه بدون شنیدن دفاع شما تصمیمگیری کند.
– اگر محل اقامت معمولی فرزند در انتاریو باشد، دادگاه انتاریو ممکن است درباره مسائل مربوط به فرزند تصمیم بگیرد.
– پدری که در ایران است، در بسیاری از موارد هنوز میتواند از طریق وکیل در انتاریو به پرونده پاسخ دهد و درخواست حضور از راه دور بدهد.
– اگر پدر به پرونده پاسخ ندهد، ممکن است مادر در یک رسیدگی بدون دفاع، مسئولیت کامل تصمیمگیری را بگیرد.
– دادگاه انتاریو معمولاً نمیتواند ممنوعالخروجی ناشی از مهریه در ایران را مستقیماً لغو کند.
– پدر ممکن است به طور همزمان به وکیل خانواده در انتاریو و وکیل در ایران نیاز داشته باشد.
مادر، پدر و فرزند چند سال پیش به کانادا مهاجرت کردهاند و اکنون همگی شهروند کانادا هستند. فرزند در چند سال گذشته با مادر در تورنتو زندگی کرده است. پدر به ایران بازگشته تا کار کند و از نظر مالی از خانواده حمایت کند. در این مدت، مادر نیز بخشی از هزینههای زندگی و اقساط یا هزینههای مربوط به خانه را در کانادا پرداخت کرده است.
اکنون مادر قصد جدایی دارد. او در ایران برای مطالبه مهریه وکیل گرفته است. در نتیجه، گفته میشود پدر تا زمانی که حدود پانصد هزار دلار پرداخت نکند، امکان خروج از ایران را ندارد. همزمان، مادر در پی آن است که تمام زمان فرزندپروری و تمام مسئولیت تصمیمگیری درباره فرزند را در اختیار بگیرد.
در چنین شرایطی، پدر در حالی که در ایران مانده، چه گزینههای قانونی دارد؟
اگر فرزند در چند سال گذشته در تورنتو زندگی کرده باشد، ممکن است انتاریو محل اصلی رسیدگی به دعوای مربوط به فرزند باشد. بر اساس قانون مربوط به حقوق کودکان در انتاریو، دادگاهها معمولاً در جایی درباره حضانت، زمان فرزندپروری و تصمیمگیری حکم میدهند که محل اقامت معمولی فرزند در آنجا باشد.
از نظر عملی، اگر فرزند برای مدت قابل توجهی در انتاریو با مادر زندگی کرده باشد، دادگاه انتاریو ممکن است درباره موضوعات زیر تصمیم بگیرد:
– زمان فرزندپروری؛
– مسئولیت تصمیمگیری؛
– ارتباط با فرزند؛
– نحوه تماس و ارتباط منظم؛
– و سایر شرایط مربوط به زندگی و تربیت فرزند.
این یعنی حتی اگر پدر در ایران گرفتار شده باشد، دادگاه انتاریو ممکن است رسیدگی را ادامه دهد.
یکی از بزرگترین اشتباهها در پروندههای خانوادگی فرامرزی این است که یکی از والدین هیچ اقدامی نکند. اگر پدر اوراق قضایی را دریافت کرده باشد اما به پرونده پاسخ ندهد، ممکن است دادگاه بدون حضور او رسیدگی را ادامه دهد.
این موضوع میتواند پیامدهای جدی داشته باشد، از جمله:
● واگذاری کامل مسئولیت تصمیمگیری به مادر؛
● از دست رفتن فرصت ارائه مدارک و دفاعیات؛
● پذیرفته شدن روایت مادر بدون پاسخ مؤثر؛
● و تعیین ترتیبات بلندمدت مربوط به فرزند بدون نقش واقعی پدر.
حتی از داخل ایران نیز ممکن است پدر بتواند:
● در انتاریو وکیل خانواده بگیرد؛
● پاسخ رسمی به پرونده بدهد؛
● درخواست شرکت در جلسات از طریق ویدئو مطرح کند؛
● مدارک و اظهارات خود را از خارج از کانادا ارائه کند؛
● با درخواست مادر برای مسئولیت انحصاری تصمیمگیری مخالفت کند؛
● و برای تماس منظم یا زمان فرزندپروری از راه دور درخواست بدهد.
در همه پروندههای خانوادگی انتاریو حضور فیزیکی در دادگاه الزامی نیست. در بسیاری از موارد، دادگاه میتواند اجازه دهد که یکی از طرفین از طریق ویدئو یا روشهای ارتباطی دیگر در رسیدگی شرکت کند.
این موضوع بهویژه زمانی مهم است که یک والد به دلیل دستور قضایی خارجی، ممنوعالخروجی، یا مانع قانونی دیگر نتواند به کانادا سفر کند.
شرکت از راه دور میتواند به پدر این امکان را بدهد که در پرونده فعال بماند، در حالی که مشکل حقوقی او در ایران نیز به طور جداگانه پیگیری میشود.
اگر مادر درخواست مسئولیت انحصاری تصمیمگیری کرده باشد، اینطور نیست که پدر صرفاً به دلیل حضور در ایران، خودکار این موضوع را از دست بدهد.
او ممکن است بتواند درباره موضوعات زیر مدرک ارائه کند:
– نقش تاریخی او در زندگی فرزند؛
– حمایت مالی او از خانواده؛
– نحوه ارتباط او با فرزند؛
– برنامه او برای ادامه نقش پدری؛
– اینکه آیا تصمیمگیری مشترک هنوز امکانپذیر است یا نه؛
– و اینکه چرا تماس منظم مجازی به نفع فرزند است.
حتی اگر در حال حاضر زمان فرزندپروری حضوری ممکن نباشد، دادگاه ممکن است همچنان درباره موارد زیر دستور بدهد:
– تماس تصویری منظم؛
– تماس تلفنی برنامهریزیشده؛
– دسترسی به اطلاعات مدرسه و درمان فرزند؛
– اطلاعرسانی درباره تصمیمهای مهم؛
– و بازنگری در آینده اگر محدودیت خروج برطرف شود.
این بخش معمولاً سختترین و ناامیدکنندهترین قسمت ماجرا است. هرچند دادگاه انتاریو ممکن است درباره مسائل مربوط به فرزندی که در تورنتو زندگی میکند تصمیم بگیرد، اما معمولاً نمیتواند مستقیماً دستور ممنوعالخروجی صادرشده در ایران را لغو کند یا دادگاه ایران را مجبور به صدور اجازه خروج کند.
دلیل آن این است که ممنوعالخروجی از یک روند حقوقی در ایران ناشی شده است که غالباً به مطالبه یا اجرای مهریه مربوط میشود. بنابراین، راهحل عملی این مشکل معمولاً باید در ایران و از طریق وکیل ایرانی پیگیری شود، نه در دادگاه خانواده انتاریو.
اگرچه این دو موضوع از نظر واقعیات به هم مرتبط هستند، اما لزوماً یک پرونده واحد نیستند.
دادگاه انتاریو ممکن است رسیدگی به مسائل مربوط به فرزند را طبق قانون انتاریو ادامه دهد، در حالی که پدر به طور جداگانه در ایران موضوع مهریه، اجرای آن، یا ممنوعالخروجی را پیگیری میکند.
به بیان دیگر، وجود دعوای مهریه در ایران لزوماً مانع از آن نمیشود که دادگاه انتاریو درباره فرزندی که در تورنتو زندگی میکند تصمیم بگیرد.
یک وکیل خانواده در انتاریو باید موارد زیر را بررسی کند:
– اینکه آیا انتاریو صلاحیت رسیدگی دارد یا نه؛
– مهلتهای پاسخ و وضعیت ابلاغ؛
– درخواستهای مادر درباره زمان فرزندپروری و مسئولیت تصمیمگیری؛
– اینکه آیا درخواست فوری یا موقت مطرح شده است یا نه؛
– و اینکه چه مدارکی باید سریعاً تهیه و ارائه شود.
اگر اوراق قضایی به او ابلاغ شده، باید در مهلت قانونی پاسخ بدهد. سکوت یا تأخیر میتواند بسیار آسیبزننده باشد.
اگر نمیتواند از ایران خارج شود، باید از دادگاه بخواهد که اجازه حضور از طریق ویدئو را بدهد و هرگونه تسهیل رویهای لازم را در نظر بگیرد.
پدر نباید فقط بگوید با چه چیزی مخالف است. او باید یک پیشنهاد عملی و معقول نیز ارائه کند؛ مثلاً درباره تماسهای منظم، نقش او در تصمیمگیری، و برنامه آینده اگر محدودیت خروج از ایران برطرف شود.
چون دادگاه انتاریو معمولاً نمیتواند مستقیماً ممنوعالخروجی را رفع کند، پدر احتمالاً به وکیل باتجربه در ایران نیاز دارد تا راههای اعتراض، مذاکره، تعدیل، تعلیق، تأمین، یا حلوفصل موضوع مهریه و محدودیت خروج را بررسی کند.
گاهی بله، اما فقط اگر واقعیتهای پرونده از چنین اعتراضی حمایت کند. اگر فرزند واقعاً چند سال است که با مادر در تورنتو زندگی میکند، ممکن است انتاریو مناسبترین مرجع برای رسیدگی به مسائل مربوط به فرزند باشد.
با این حال، وکیل باید بررسی کند که آیا استدلال جدی برای اعتراض به صلاحیت وجود دارد یا نه، از جمله بر اساس:
– محل اقامت معمولی واقعی فرزند؛
– زمان شروع جدایی؛
– رضایت یا پذیرش ضمنی پدر نسبت به زندگی فرزند در انتاریو؛
– وجود رسیدگیهای قبلی در کشور دیگر؛
– و اینکه آیا مرجع دیگری بهوضوح مناسبتر است یا نه.
اگر اعتراض قوی به صلاحیت وجود نداشته باشد، معمولاً بهتر است تمرکز پدر بر اصل دفاع از رابطه خود با فرزند و ارائه برنامه عملی باشد.
پدر باید این درخواست را کاملاً جدی بگیرد. اگر او بهدرستی پاسخ ندهد، ممکن است دادگاه بخش مهمی از خواستههای مادر را بپذیرد، بهویژه اگر پرونده عملاً بدون دفاع بماند.
اما حقوق خانواده در انتاریو به طور خودکار نقش یک والد را فقط به دلیل حضور او در خارج از کانادا حذف نمیکند. محور اصلی تصمیم دادگاه همچنان مصلحت فرزند است.
بنابراین، پدر باید مدارک خود را بر اساس مصلحت فرزند تنظیم کند، نه فقط بر اساس سختیها و مشکلات شخصی خود.
برای نمونه، ممکن است لازم باشد نشان دهد:
• رابطه عاطفی میان او و فرزند چگونه بوده است؛
• چگونه میتوان تماس منظم و سالم را ادامه داد؛
• نقش او در گذشته در تربیت و حمایت از فرزند چه بوده است؛
• چرا حذف کامل او از تصمیمهای مربوط به فرزند به نفع فرزند نیست؛
• و چگونه میتوان اختلافها را با وجود فاصله جغرافیایی مدیریت کرد.
همزمان، اگر ممنوعالخروجی، اجرای مهریه، یا روند مشابهی در ایران مانع سفر شما شده است، باید فوراً با وکیل واجد شرایط در ایران نیز مشورت کنید.
پدری که به دلیل پرونده مهریه و ممنوعالخروجی در ایران گرفتار شده، لزوماً در پرونده مربوط به فرزند در انتاریو بیدفاع نیست. او ممکن است همچنان بتواند در انتاریو وکیل بگیرد، به پرونده پاسخ دهد، از راه دور در رسیدگی شرکت کند، با درخواست مسئولیت انحصاری تصمیمگیری مخالفت کند، و برای ارتباط منظم با فرزند یا زمان فرزندپروری مناسب درخواست بدهد.
اما باید سریع اقدام کند. دادگاه انتاریو ممکن است در صورت عدم مشارکت او، بدون شنیدن دفاعش تصمیم بگیرد، و در عین حال این دادگاه معمولاً نمیتواند مستقیماً ممنوعالخروجی ایران را لغو کند. در بسیاری از موارد، امنترین و مؤثرترین راهبرد این است که پرونده مربوط به فرزند در انتاریو بهطور فعال دفاع شود و موضوع مهریه و ممنوعالخروجی نیز همزمان در ایران پیگیری شود.
اگر با اختلاف خانوادگی فرامرزی میان ایران و کانادا روبهرو هستید، با پکس لا تماس بگیرید تا بر اساس شرایط خاص پرونده خود مشاوره دریافت کنید.
در بسیاری از پروندهها بله. اگر محل اقامت معمولی فرزند در انتاریو باشد، دادگاه انتاریو ممکن است صلاحیت رسیدگی به مسائل مربوط به فرزند را داشته باشد.
در بسیاری از موارد بله. او میتواند وکیل بگیرد، مدارک خود را ارائه کند و درخواست حضور از طریق ویدئو مطرح کند.
معمولاً نه به صورت مستقیم. این موضوع معمولاً باید در ایران و از طریق وکیل ایرانی پیگیری شود.
دادگاه ممکن است بدون دفاع او رسیدگی را ادامه دهد و این موضوع میتواند به صدور حکم به نفع مادر منجر شود.
لزومی ندارد. اگر فرزند در انتاریو زندگی کند، ممکن است دادگاه انتاریو همچنان رسیدگی را ادامه دهد.
بله. بسته به شرایط پرونده، ممکن است بتوان برای تماس تصویری منظم، تماس تلفنی، دسترسی به اطلاعات مهم، و بازنگری در آینده درخواست داد.
هزینههای درخواست اقامت انساندوستانه (H&C) کانادا به صورت «نفر-به-نفر» محاسبه میشود و شامل دو بخش اصلی هزینه غیرقابلاسترداد بررسی اولیه پرونده و هزینه حق اقامت دائم (RPRF) است. طبق قوانین مهاجرتی کانادا، پرداخت کامل این مبالغ دولتی شرط الزامی برای شروع بررسی پرونده توسط اداره مهاجرت است، هرچند فرزندان وابسته از پرداخت هزینه ۵۰۰ دلاری RPRF معاف هستند.
این مطلب به بررسی شرایط قانونی و معیارهای حقوقی دادگاه تجدیدنظر مهاجرت کانادا (IAD) برای تعلیق احکام اخراج بر مبنای دلایل انساندوستانه میپردازد. در این متن توضیح داده شده که دادگاه چگونه عواملی مانند منافع کودکان، میزان استقرار در کانادا و احتمال بازپروری فرد را در ترازوی سنجش قرار میدهد.
رای دیوان عالی کانادا در پرونده Mason (2023) ابزار حقوقی قدرتمندی برای مقابله با تفاسیر بیش از حد گسترده از بندهای امنیتی مهاجرت فراهم میکند و اصرار دارد که رد صلاحیت افراد باید پیوند و نکسوس مستقیمی با تهدید امنیت ملی کانادا داشته باشد.
